پیشتولید
مجله دقیقه قصد دارد با حمایتهای مخاطبان خود مطالب تفصیلی تازهای را از میان عناوین زیر در سال جاری تهیه و تکمیل نماید.
- ناوچه دنا و صنعت ناوسازی در ایران
ناوچه دنا یک نماد ملی چندوجهی است که از یک سو میتواند جنایت امریکا را منعکس کند و از سوی دیگر داستان صنعت بومی ناوسازی در ایران را با اشاراتی به سوابق دریانوردی این ناوچه و گردآوری دادههای مربوط به شهدا و بازماندگان آن و همچنین جزئیات دیگری مثل مقایسههای بینالمللی بازگو کند.
- روایت تحلیلی جنگ اسرائیل و آمریکا علیه ایران با گردآوری داده و بررسی مستندات
روایت جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران با گردآوری داده شهدای نظامی و غیرنظامی، خسارتها و مهمترین اخبار با تحلیل آمارهای موجود مشابه مقاله آتش در خانه درباره جنگ ۱۲ روزه پس از هر واقعه مهیبی در این سطح یک ضرورت است تا واقعیتهای جنگ و سرنخهای اصلی برای دسترسی به مستندات آن لابهلای سایر اخبار و سایر اطلاعات در آینده گم نشود.
- گردآوری و تحلیل اطلاعات منتشر شده درباره کشتههای اعتراضات دیماه ۱۴۰۴
بررسی مجموعه اطلاعات و مستنداتی که از کشتههای اعتراضات دی ۱۴۰۴ در منابع مختلف اینترنتی منتشر شده به منظور تعیین مستند و محققانه تعداد جانباختگان در این حوادث، همچنان گامی مهم برای پاسخ به پرسشهای افکار عمومی و کشف حقیقت است.
- شهید، کشته یا جاویدنام؟
در سالهای اخیر مباحثی درباره استفاده یا عدم استفاده از واژه شهید به ویژه برای غیرنظامیانی که در درگیریهای مسلحانه، حملات تروریستی، جنگ یا کسانی مانند کادر سلامت در زمان کرونا و آتشنشانان که حین خدمت جان خود را از دست میدهند مطرح شده است. در اعتراضات دی ماه در سال ۱۴۰۴ به ویژه با پیشنهاد واژه جاویدنام زوایای تازهای به این مباحث افزود و از پرسشهایی مهم و چندجانبهای پیرامون آن پرده برداشت.
- خسارتهای جنگ و پیامدهای آن در بازار کار و اقتصاد ایران
در سالهای اخیر بازار کار ایران تحت تاثیر ضربات گوناگونی مانند قرنطینه خانگی در دوران کرونا، اعتراضات اجتماعی، قطع اینترنت، جنگ و خسارات زیرساختی آن قرار گرفته است. از همین رو میتوان دادههای بازار کار و صنایع در هر یک از این موارد را با توجه وابستگیهای متقابل صنایع به یکدیگر مبنای بررسی تاثیر وقایع بر بازار مشاغل و اقتصاد قرار داد و شدت تاثیر بازار جنگ اخیر بر بازار کار را تحلیل کرد و به جزئیات بیشتری درباره صدمات زیرساختی جنگ و پیامدهای آن در اقتصاد ایران پرداخت.
- جنگ و بازارهای جهانی
جنگ امریکا و اسرائیل علیه ایران چه تاثیری بر بازارهای جهانی داشته است؟ کدام شاخصها بیشتر و کدام شاخصها کمتر تاثیر پذیرفتهاند؟ کدام یک از یک از ادعاها درباره تاثیر جنگ بر بازارهای جهانی درست و کدام نادرست بود؟ تاثیر این جنگ بر بازارها چه تشابهها و تفاوتهایی با اثرات جنگهای دیگری مثل جنگ روسیه و اوکراین داشت؟ به عنوان نمونه تاثیر متفاوت نوسانهای قیمت انرژی در کشورهایی مثل اسپانیا که منابع انرژی خود را متنوع ساخته و وابستگی خود را به سوخت فسیلی کم کردهاند – مخصوصا پس از مواضع سیاسی متفاوت آن – به صورت ویژه مورد توجه بوده است.
- نقش دادههای بزرگ و هوش مصنوعی در جنگهای جدید
در سالهای گذشته – به ویژه بعد از نسلکشی غزه – اخبار گستردهای درباره بهکارگیری دادههای بزرگ و هوش مصنوعی برای مقاصد تروریستی در محصولاتی مانند Lavender و Where’s Daddy? منتشر شده است. از سوی دیگر، ترور گسترده مقامات نظامی و سیاسی در ایران بسیاری را در ایران با این سوال مواجه کرده که این سامانهها اطلاعات خود را چگونه و از کدام بسترها جمعآوری میکنند و چگونه میتوان از آسیب آنها مصون ماند؛ پرسشهایی که نیاز به پاسخهای تحقیقی و مستند دارد و عدم تحلیل جامع و درست از آنها نه تنها تاثیرات نامطلوبی در زندگی شخصی ما میگذارد بلکه به سیاستهای اطلاعاتی معیوب و نقص در پدافند غیرعامل منتهی میشود.
- داستان اینترنت و محدودیتهای گام به گام آن در ایران
ایرانیان از ابتدای فراگیر شدن توسعه دسترسی به اینترنت در دهه هشتاد تا امروز که کسبوکار و زندگی روزمرهشان وابستگی بیشتری به آن پیدا کرده، تجربیات متعددی از اِعمال محدودیت بر آن دارند. این وضعیت در نبود نمایندگی سیاسی، مدیریت جریان اطلاعات در کشور را علی رغم وعدههای انتخاباتی مختلف، با اقدمات یکسویه به سمت بر هم خوردن یک قرارداد اجتماعی مهم پیش برده و با پدیدههای خسارتباری مثل فیلترشکنفروشی و اینترنت طبقاتی روبهرو کرده است. برخی برای این محدودیتها به دلایل امنیتی اشاره میکنند اما در بسیاری موارد محدودیت اینترنت، نتیجه عدم توجه به ملاحظات سیاسی و امنیتی دیگر است. در نتیجه بدون تحلیل همهجانبه هزینه و فایده این مسئله، نمیتوان به راهکار درستی برای مدیریت شبکه اینترنت رسید.
- حمل و نقل عمومی رایگان در تهران
یکی از تجربیات متفاوت در جنگ رایگان شدن حمل و نقل عمومی در تهران به منظور تشویق مردم به استفاده بیشتر از مترو و اتوبوس برای مدیریت مصرف سوخت و کاهش ترافیک هنگام امدادرسانی و همچنین نوعی کمک مالی به شهروندانی که به آمد و شد در شهر اشتغال داشتند بود. با توجه به این که «گرانی»، «ترافیک» و «آلودگی هوا» همیشه سه مسئله مزمن و اساسی تهران بوده، این رویه میتواند بعد از امکانسنجی جنبههای مختلف آن مانند ظرفیت ناوگان حمل و نقل عمومی و محاسبه هزینههای پنهان ترافیک، پس از جنگ نیز تداوم داشته باشد. از طرف دیگر حمل و نقل عمومی رایگان یکی از راههای موثر برای تخصیص یارانه به گروههای کمدرآمدتر جامعه بدون دردسرهای شناسایی و تشویق مصرفکننده برای استفاده از شیوههای سالمتر جابهجایی در شهر است.
- گردآوری و تحلیل آمار مشارکت در انتخابات شورای شهر
در سالهای اخیر کاهش آمار مشارکت در انتخاباتهای گوناگون از جمله انتخابات شورای شهر در ایران به یک مسئله اساسی تبدیل شده و سبب شده تا در بسیاری موارد نمایندگی سیاسی در ساختار رسمی از پشتوانه کافی برخوردار نباشد. این دادهها به صورت مدون در وبسایتهای وزارت کشور در دسترس قرار ندارد و باید از آرشیو خبرگزاریها جمعآوری و تحلیل شود. مشابه این کار به صورت محدود در مشارکت موثر و سیاستمدار بیاثر انجام شده است.
- تحلیل عملکرد مجلس خبرگان رهبری
مجلس خبرگان رهبری یکی از پایههای انتقال قدرت در حکومت ایران است که عملکرد آن تنها در زمانهای محدودی نمود پیدا میکند و به همین سبب کمتر به عنوان یک نهاد مورد بررسی قرار میگیرد. با توجه به نسبت پایین آرای بسیاری از نمایندگان مجلس خبرگان از کل واجدینِ شرایط در بسیاری از حوزههای انتخابیه و همچنین صدور احکامی مانند نمایندگی ولی فقیه، امامت جمعه و سمتهای دیگر از سوی ولی فقیه یا دیگر زیرمجموعههای وی – علی رغم نقش نظارتی ایشان، عملکرد این نهاد دست کم از دو منظرِ میزان مشارکت سیاسی و تعارض منافع قابل تحلیل است.
- اسرائیل، امریکا و بنیادگرایی مذهبی در یک قاب؛ نگاهی به تخریب میراث فرهنگی و مراکز علمیآموزشی منطقه در دو دهه اخیر
اسرائیل تاکنون مراکز علمی و آموزشی زیادی را در منطقه هدف قرار داده و تخریب کرده است که از آن جمله میتوان به دانشگاه اسلامی غزه، دانشگاه فلسطین، دانشگاه الاسراء، دانشگاه الخلیل، دانشگاه بیرزیت، دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه علم و صنعت، انیستیتو پاستور، مدرسه العوده، مدرسه المغازی، مدرسه ابوحسین، مدرسه شجره طیبه میناب و بسیاری دیگر اشاره کرد. مشابه این پدیده در مورد بناهای تاریخی و میراث فرهنگی نیز وجود دارد. بررسی این پدیده به عنوان یک جنایت بیسابقه و هدفمند و همچنین برای یادآوری همسرنوشتی ما و همسایگانمان نیاز به مستندسازی و ترسیم تصویری کلیتر دارد. علاوه بر این موارد، امریکا، داعش و دیگر گروههای بنیادگرای مذهبی نیز هنگام تصرف عراق، افغانستان و سوریه به مدارس و دانشگاهها و میراث فرهنگی صدمات زیادی وارد کردهاند؛ واقعیتی که بیش از پیش به بررسی مجموعه این موارد در یک قاب واحد ضرورت میبخشد.
- بازخوانی داستان فلسطین
بازخوانی داستان فلسطین در صد سال اخیر نیازی است که امروز باید با نگاهی به بازتاب آن در مطالعات متاخر در زبانهای گوناگون مورد بررسی قرار گیرد و با گردآوری مستندات مسلم تاریخی مانند آمارهای جمعیتی و نقشههای جغرافیایی دوباره پرداخت شود؛ چرا که زندگی بسیاری از ما در ایران و کشورهای همسایه و حتی بسیاری دیگر از نقاط دنیا در دهههای گذشته با کلید خوردن پروژه اشغال فلسطین و تحمیل دولت بیگانه اسرائیل بر آن با همکاری ابرقدرتهایی مانند بریتانیا و ایالات متحده امریکا و جنگافروزیهای پی در پی عمیقا تحت تاثیر قرار گرفته است. این مطلب از نظر فرم، مشابه مطالبی مانند افغانستان میان دو طالبان و ترکیه پساعثمانی در آستانه صدسالگی خواهد بود.
- داستان توسعه صنعت موشک و پهباد ایران و عوامل موفقیت آن
موشک و پهباد یکی از نمونههای کمنظیر موفقیت توسعه صنایع جدید در دهههای اخیر در ایران است و از همین رو بازخوانی داستان پیدایش و پیشرفتهای آن همراه با واکاوی عوامل موفقیتش، علاوه بر شناخت عمیقتر آن به عنوان یک دارایی راهبردی و مهم، برای یادگیری درسهای مدیریتی و تکثیر آن در توسعه صنایع دیگر مفید خواهد بود.
- تحلیل ظرفیتها و موانع توسعه گردشگری در ایران با نگاهی به آمار و قوانین
بسیاری از کارشناسان معتقدند گردشگری داخلی و بینالمللی، حتی با در نظر گرفتن محدودیتهای اقتصادی و تحریمهای بینالمللی، همچنان ظرفیتهای نهفته بسیاری در ایران دارد و در صورت فعال شدن میتواند بخشهای زیادی از اقتصاد ایران را به حرکت در بیاورد. این مطلب تلاش خواهد کرد تا با تحلیل دادههای داخلی و بینالمللی، تصویری کلی از مسئله گردشگری در ایران ترسیم کند و با نمایان ساختن ظرفیتهای اقتصادی و فرهنگی توسعه گردشگری در کشور بینشهایی برای تقویت آن به جامعه و سیاستگذار ارائه کند.
- تحلیل عملکرد سیستم اطلاعاتیامنیتی ایران با تمرکز بر عملیاتهای تروریستی موفق در کشور در دو دهه اخیر
در سالهای اخیر انتقادات و هشدارهای زیادی درباره عملکرد سیستم اطلاعاتیامنیتی به ویژه در حفاظت از دانشمندان هستهای، مسئولان ارشد سیاسی و فرماندهان نظامی در ایران مطرح شده بود، اما علی رغم افزایش سطح تهدید در سالهای اخیر نشانه روشن و موثری از ارتقای ساختارها و رویههای حفاظتی در کشور مشاهده نشد. این مطلب سعی خواهد کرد تا با ترسیم روند ترورها و بررسی شیوه انجام آنها این موضوع را مورد بازخوانی و تحلیل قرار دهد و ایدههایی برای جلوگیری از بروز اتفاقات مشابه در آینده مطرح کند.
- بازخوانی داستان جامعه مدنی در ایران با گردآوری و تحلیل داده انجمنها و اصناف
بازخوانی داستان جامعه مدنی در ایران از خلال دادههای انجمنها، اتحادیهها، اصناف، احزاب و … تلاشی برای ارائه تصویری قابل سنجش از فراز و فرودهای جامعه مدنی در ایران برای واکاوی ظرفیتهای رشد آن در آینده است. جامعه مدنی را میتوان در شبکهای از نهادهای خودجوش، نیمهرسمی و رسمی از انجمنهای علمی و خیریهها تا اتحادیههای صنفی و سازمانهای مردمنهاد در نظر گرفت و روند تغییرات آن را در شرایط مختلف سیاسی-اقتصادی در تاریخ معاصر ایران گردآوری و تحلیل کرد.
- گردآوری و تحلیل آمار جرائم از سالنامههای آماری
جرمشناسی یکی از شاخههای علم حقوق است که بر تاثیر اجتماعی قوانین متمرکز است. به همین خاطر اتکای زیادی به آمار و داده دارد. اما اغلب به خاطر عدم دسترسی به آمارهای قضایی فعالیتهای پژوهشی در این حوزه با محدودیتهای زیادی مواجه است. برخی از این آمارها به صورت تجمیع شده از سالنامههای آماری کشوری، شهری و استانی قابل گردآوری است و در صورت تحلیل میتواند فتح بابی برای توجه بیشتر به نیازهای اطلاعاتی این حوزه باشد.
- گردآوری و تحلیل نتایج پیمایشهای اجتماعی و مطالبه انتشار داده آنها
تعداد پیمایشهای اجتماعی ایران در دهههای اخیر افزایش یافته اما هنوز چهارچوبی برای انتشار عمومی دادههای آنها در سطوح مختلف پیاده نشده است. این مطلب قصد دارد تا با تجمیع و تحلیل نتایج آنها نقشهای کلی از بازار افکارسنجی در کشور ترسیم کند و ضمن بررسی سازگاری آنها با یکدیگر با در نظر گرفتن ملاحظات گوناگون مانند امنیت و محرمانگی، سازوکاری را برای انتشار عمومی آنها پیگیری و پیشنهاد کند.
- تحلیل مذاکرات مجلس با استفاده از مدلهای زبانی جدید
پیشرفت خیرهکننده مدلهای زبانی بزرگ و هوش مصنوعی تاکنون در ایران کمتر برای پیکرههای متنی بزرگ مثل مطالب خبرگزاریها و مشروح مذاکرات مجالس مختلف مثل مجلس شورای ملی، شورای اسلامی، شورای شهر و مجلس خبرگان مورد استفاده گرفته است و در صورت استفاده میتواند جنبههای جدیدی عملکرد تاریخی هر یک از این نهادها را آشکار سازد.
حمایت شما علاوه بر این موارد به ما کمک میکند تا به گردآوری دادههای جدید درباره کیفیت آموزش، کنکور، تصادفات جادهای، آلودگی هوا، اشتغال زنان و … مقالات موجود را بهروزرسانی کنیم و به مستندهای تحقیقی بیشتری مثل «مرزهای خونین» و «پزشکان غزه زیر آتش» بپردازیم و بخشهایی مانند مرور مقالات علمیپژوهشی، پادکستهای مرور نشریات، نقدکتاب، انتشار دادههای بیشتر، گزینش و ترجمه مقاله و همچنین برگزاری رویداد را در مجله فعال کنیم.
اگر به هر یک از این عناوین علاقهمندید از تهیه آنها حمایت کنید (در صورت لزوم لطفا به موضوعات مورد نظر خود در بخش توضیحات اشاره کنید).
حمایت مالی – با هر مبلغی – این پیام را به ما میدهد که کسی منتظر دریافت نتیجه کار است و انگیزه و پشتکار ما را برای تهیه خروجیهای عالی و باکیفیت افزایش میدهد.
گزارش پیشرفت طرحهایی که فرایند تولید آنها آغاز شود، در چند مرحله در صفحه پیشتولید در وبسایت مجله به مخاطبان ارائه خواهد شد.
اگر مایلید برای تهیه هر یک از این عناوین با ما همکاری کنید، از طریق صفحه همکاری ما را در جریان قرار دهید و اگر موضوع جدیدی دارید با ما تماس بگیرید.
با احترام،
تحریریه مجله دقیقه
اردیبهشت ۱۴۰۵
