در حال حاضر۳۵۰۰ رشته فعال در مقاطع مختلف وزارت علوم وجود دارد. این رشته‌ها به ترتیب فراوانی تعداد رشته در ۹ گروه طبقه‌بندی می‌شوند: علوم انسانی (۲۸%)، علمی‌کابردی (۲۶%)، فنی‌مهندسی (۱۲%)، علوم اجتماعی (۱۰%)، علوم پایه (۹%)، هنر‌ومعماری (۵%)، فنی‌حرفه‌ای (۳%) و دام‌پزشکی (۲%).
در گروه تحصیلی علوم انسانی بیشترین تعداد رشته‌ها با اختلاف قابل توجه به علوم حوزوی-دانشگاهی اختصاص دارد (۳۸% از تعداد کل رشته‌های علوم انسانی) و در گروه فنی‌مهندسی، بر خلاف روندهای غالب در دهه‌ها و سال‌های اخیر، بیشترین تعداد رشته‌های مصوب همچنان به مهندسی عمران اختصاص دارد (۱۶% از تعداد کل رشته‌های فنی‌مهندسی).
آمار رشته‌های فعال در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
از بازگشایی دانشگاه‌های ایران پس از انقلاب فرهنگی در پاییز ۱۳۶۱ تاکنون حدود ۷۵۰۰ رشته در وزارت علوم در مقاطع و گروه‌های مختلف تصویب شده که از این تعداد، ۳۵۰۰ رشته همچنان فعال هستند.
بیش از نیمی از رشته‌های فعال به گروه‌های تحصیلی علوم انسانی (۲۸%) و علمی‌کابردی (۲۶%) تعلق دارند. پس از آن‌ها، به ترتیب گروه‌های فنی‌مهندسی (۱۲%)، علوم اجتماعی (۱۰%) و علوم پایه (۹%) قرار دارند. هنر‌ومعماری (۵%) و فنی‌حرفه‌ای (۳%) و دام‌پزشکی (۲%) گروه‌هایی هستند که کمترین رشته‌ها را به خود اختصاص می‌دهند.
برخی رشته‌ها مانند علوم پزشکی و حوزوی در سازمان‌های دیگری تعریف و تصویب می‌شوند و در این مجموعه آمار لحاظ نشده‌اند.
بیشترین رشته‌های فعال علوم انسانی به علوم حوزوی-دانشگاهی اختصاص دارد (۳۷۸ رشته ۳۸% از کل رشته‌های علوم انسانی).
پس از آن رشته‌های نظامی و انتظامی (۱۴۲ رشته ۱۴%)، مدیریت (۱۲۵ رشته ۱۲%)، علوم تربیتی (۵۸ رشته ۶%)، حقوق (۵۴ رشته ۵%)، الهیات (۵۱ رشته ۵%)، زبان و ادبیات خارجی (۴۸ رشته ۵%)، روانشناسی (۲۵ رشته ۲%)، فلسفه (۲۴ رشته ۲%)، زبان و ادبیات فارسی (۲۴ رشته ۲%)، بینارشته‌ای (۲۴ رشته ۲%)، زبان‌شناسی (۱۸ رشته ۲%)، مشاوره (۱۳ رشته ۱%)، زبان و ادبیات عربی (۱۲ رشته ۱%) و سایر موارد قرار دارند.
بیشترین رشته‌های علمی‌کاربردی فعال متعلق به گروه تحصیلی صنعت (۳۴۴ رشته ۳۷%) و سپس گروه تحصیلیمدیریت و خدمات اجتماعی (۲۹۵ رشته ۳۲%) است. بقیه رشته‌ها به گروه تحصیلی فرهنگ و هنر (۱۷۹ رشته ۱۹%) و کشاورزی (۱۰۸ رشته ۱۲%) اختصاص دارند.
مهندسی عمران با ۶۸ رشته بیشترین تعداد رشته فعال را در رشته‌های فنی‌مهندسی دارد (۱۶%). پس از آن رشته‌های نظامی و انتظامی (۵۶ رشته ۱۳%)، مهندسی مکانیک(۴۹ رشته ۱۱%) و مهندسی شیمی (۴۸ رشته ۱۱%) و بینارشته‌ای (۴۲ رشته ۱۰%) قرار دارند.
مهندسی مواد، صنایع، کامپیوتر، پزشکی، معدن، فناوری اطلاعات، نساجی و پلیمر کمتر از ۱۰% رشته‌های فنی مهندسی را به خود اختصاص می‌دهند.
بیشترین تعداد رشته‌های فعال گروه تحصیلی علوم اجتماعی در زیرگروه‌های علوم سیاسی، علوم اقتصادی، علوم اجتماعی، علوم جغرافیایی، علوم تاریخی و علوم ورزشی تعریف شده است (هر کدام بیش از ۳۵ رشته ۱۰%).
سایر رشته‌ها عبارت‌اند از فرهنگ، ارتباطات و رسانه (۲۴ رشته ۷%)، گردشگری (۱۹ رشته ۶%)، علم اطلاعات و دانش‌شناسی (۱۷ رشته ۵%)، باستان‌شناسی (۱۶ رشته ۵%)، حسابداری (۱۵ رشته ۴%)، مطالعات زنان و خانواده (۶ رشته ۲%) و مطالعات بینارشته‌ای (۱ رشته).
بیشترین رشته‌های فعال علوم پایه در علوم زیستی قرار دارند (۷۶ رشته ۲۵%). پس از آن علوم ریاضی (۵۵ رشته ۱۸%)، علوم زمین (۵۳ رشته ۱۷%)، فیزیک (۵۱ رشته ۱۶%) و شیمی (۴۳ رشته ۱۴%) قرار دارند.
گروه‌های آمار، بینارشته‌ای‌ها و علوم نظامی و انتظامی کمترین تعداد رشته را در علوم پایه به خود اختصاص می‌دهند.
رشته‌های منابع طبیعی بیشترین سهم را در میان رشته‌های کشاورزی دارند (۷۳ رشته ۳۸%). پس از آن تولیدات گیاهی (۲۵ رشته ۱۳%)، علوم و مهندسی آب (۲۰ رشته ۱۰%)، اقتصاد و ترویج کشاورزی (۱۶ رشته ۸%)، ماشین‌های کشاورزی (۱۶ رشته ۸%)، خاک‌شناسی (۱۲ رشته ۶%)، علوم دامی (۱۱ رشته ۶%) و صنایع غذایی (۱۱ رشته ۶%) قرار دارند. گیاه‌پزشکی و به‌نژادی و بیوتکنولوژی کمترین تعداد رشته‌ها را در گروه کشاورزی به خود اختصاص می‌دهد.
هنرهای کاربردی (۵۳ رشته ۳۲%) و معماری (۴۸ رشته ۲۹%) بیشترین سهم را در میان رشته‌های هنر و معماری دارند. پس از آن نوبت به هنرهای نمایشی (۲۴ رشته ۱۵%) و هنرهای تجسمی (۱۹ رشته ۱۲%) می‌رسد و پس از آن رشته‌های شهرسازی (۹ رشته ۶%)، موسیقی (۸ رشته ۵%) و بینارشته‌ای‌ها (۲ رشته ۱%) قرار دارند.
علوم مهندسی با ۴۶ رشته ۴۲% از رشته‌های فنی‌حرفه‌ای را به خود اختصاص داده است. پس از آن به ترتیب کشاورزی (۱۶ رشته ۱۵%)، برق و کامپیوتر (۱۵ رشته ۱۴%)، هنر (۱۴ رشه ۱۳%)، علوم انسانی (۱۰ رشته ۹%) و ساختمان و معماری (۸ رشته ۷%) قرار دارد.
پاتوبیولوژی با ۱۹ رشته ۳۴% بیشترین تعداد از رشته‌های دام‌پزشکی را به خود اختصاص داده است. پس از آن،علوم پایه (۱۴ رشته ۲۵%)، علوم درمانگاهی (۱۱ رشته ۲۰%) و بهداشت و کنترل مواد غذایی (۹ رشته ۱۶%) قرار دارند. بهداشت و بیماری‌های آبزیان (۳ رشته ۵ %) کمترین تعداد رشته‌های دام‌پزشکی را به خود اختصاص داده است.
منبع داده: وبسایت وزارت علوم
❓ سهم کدام رشته‌ها کمتر یا بیشتر از انتظارتان بود؟ به نظر شما سهم کدام رشته‌ها باید کمتر یا بیشتر از آنچه هست باشد؟ آیا پیشنهادی برای تغییر گروه بعضی رشته‌ها دارید؟
طبقه‌بندی رشته‌های علوم پزشکی و پیراپزشکی در پست دیگری معرفی خواهد شد.
