چرا تغییر گرایشهای سیاسی در دولتها باعث جلوگیری از بروز اعتراض نمیشود؟ آیا مناقشهای فراتر از مناقشات سیاسی رایج میان بخشهایی از مردم و حکومت در جریان است؟ احتمال اینکه پاسخ به پرسشهای فوق مثبت باشد، به دو دلیل در افکار عمومی مطرح است: تغییرات نسلی و گفتمان مقابله با معترضین
در این مقاله استدلال تعیین سرنوشت بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران در سخنرانی ۱۲ بهمن ۵۷ بهشت زهرا با بیانی آماری بازخوانی شده است.
در این مقاله دادههای بیش از ۱۳۵۰ کارنامه کنکور و نتایج انتخاب رشته آنها در کنار یکدیگر مورد پردازش و تحلیل قرار گرفته است.
از جمله مواردی که از این دادهها قابل استخراج است نمونهای از رتبههایی است که در سه سال گذشته به صورت متوسط منجر به قبولی در برخی از رشتهها و دانشگاهها شدهاند. جداولی که در این قسمت عرضه شده با برخی ملاحظات میتواند برای کسانی که در حال انتخاب رشته هستند نیز کاربرد داشته باشد.
علاوه بر این، مقدار متوسط رتبههای مذکور به عنوان شاخصی اولیه برای رتبهبندی دانشگاهها از نگاه جامعه پیشنهاد شده است؛ اگرچه دادههای در دست برای این کار کافی به نظر نمیرسد.
اما مهمترین بخش مقاله در واقع بخش پایانی آن است که به تحلیل رابطه رتبه منطقه و رتبه کل میپردازد. این تحلیل نشان میدهد نظام سهمیهبندی کنکور آنچنان که تصور میشود در تمامی گروههای آزمایشی عملکردی در راستای ارتقای عدالت اجتماعی ندارد.
به نظر میرسد تحلیل دادههای بیشتری در این باره، پرده از نکات مهم بیشتری در ارتباط با نظام ارزشیابی کنکور بردارد. به همین سبب انتشار عمومی دادههای ادوار مختلف کنکور ضرورت دارد. با این حال، سازمان سنجش هیچگاه نسبت به انتشار عمومی این دادهها اقدام نکرده و لازم است با این کار امکان بررسی جدیتر نظام ارزشیابی کنکور را فراهم کند.
گرایش داوطلبان کنکور به رشتههای گوناگون بازتابدهندۀ واقعیتهای مهمی از جامعۀ ایران است. زمانی در گروه ریاضی، مهندسی عمران در مرکز توجه بود. در زمان دیگر مهندسی برق در اولویت قرار داشت ولی امروز علوم ریاضی و مهندسی در اولویت نخست خانوادهها نیست. گرایش جامعه به رشتههای انسانی و تجربی به مراتب از ریاضی بیشتر است.
بررسی تغییرات آمار کنکور سراسری در سالهای اخیر نشان میدهد اولویت خانوادههای ایرانی در یک دهۀ اخیر دستخوش تغییرات اساسی شده است.
در اردیبهشت ۱۴۰۱ شهرداری تهران تابلوهای تبلیغاتی شهر را برای ارائه دستاوردهای ۲۰۰ روزه خود در اختیار گرفت. آنچه بیش از تاکید خستگیناپذیر بر برندینگ جلب نظر میکرد، استفاده از عدد و آمار برای ارائه دستاوردها بود.
این تابلوهای تبلیغاتی نکات آموزندهای را درباره شیوههای گزارشدهی با استفاده از اعداد در بر میگیرند که حیف است فرصت را مغتنم نشماریم و به آنها نپردازیم.
این یادداشت ضمن تشکر از شهرداری محترم تهران برای برگزاری کلاس درسی به وسعت یک شهر، شما را به مرور یکی از پایهایترین درسهای آمار دعوت میکند: «چگونه با آمار دروغ بگوییم»
کورت وونهگات طنزپرداز و رماننویس مشهور آمریکایی وقتی در ۸۲ سالگی در اوج تجربه نویسندگی قرار داشت احوال و افکارش را در «مرد بیوطن» آخرین کتاب خود شرح داد. او در بخشی از این کتاب تجربیاتش با مواد مخدر را بازگو میکند و پس از اشاره به حالاتش هنگام مصرف هر یک از آنها از بزرگترین ماده مخدر جهان پردهبرداری میکند:
«اجازه دهید تجربهای را با شما در میان بگذارم. من یک بار چنان بالا رفتم که حتی با علف و الکل و کِرک و کوکائین و الاسدی و هروئین هم نمیشد به گردش رسید. این تجربه مربوط به زمانی بود که … »
اگر میخواهید بدانید بزرگترین ماده مخدر جهان چیست و چرا این مقاله را تا انتها مطالعه کنید.
در چهار دهه گذشته افزایش حداقل حقوق، تقریبا با تورم خنثی شده است. با توجه به روند بلندمدت افزایش نقدینگی تا زمانی که عطش اقتصاد ایران برای نقدینگی هر چه بیشتر رفع نشود، چشماندازی برای کنترل پایدار تورم وجود ندارد.
افزایش کمسابقه حداقل حقوق اگرچه با هدف حمایت از حقوقبگیران انجام میشود اما در صورت عدم مهار تورم نه تنها سودی به حال ایشان نخواهد داشت بلکه ممکن است اختلالات جدیدی را هم در بازار کار ایجاد کند.
زمانی تصور میشد گسترش تسلیحات هستهای ضامن پایداری و صلح در جهان میشود. اما امروز نگرانیها درباره شکسته شدن تابوی هستهای پس از ۷۷ سال دوباره جان گرفته است. جنگ روسیه و اوکراین با مراجعه به کلیدواژههای هستهای آغاز شد و با تکرار آنها ادامه یافت و در صورت عدم تحقق اهداف عملیات ویژه روسیه در اوکراین، ممکن است به استفاده از سلاح هستهای نیز به عنوان گزینهای برای تعیین سرنوشت جنگ فکر شود.
آیا امکان استفاده از سلاح هستهای در درگیریهای کنونی وجود دارد؟ اگر استفاده از بمب هستهای در دستور کار قرار گیرد چه میشود؟
در این مقاله، علاوه بر پرداختن به این پرسشها، مستندی ۷ دقیقهای به نام «شبیهسازی انفجار هستهای در یک شهر امروزی» اثر نیل هالوران در ارتباط با هم همین موضوع معرفی خواهد شد. هالوران روایتش را بیش از هر چیز با گردآوری دادهها و ارائه آمار پیش میبرد و از این حیث سبکی منحصر به فرد دارد. در ضمن خواندن این نوشتار میتوانید مستند یادشده را با زیرنویس فارسی دقیقه تماشا کنید.
بعد از چند دهه آزمون و خطا در قیمتگذاری و سهمیهبندیِ بنزین امروز صحبت از یک طرح جدید است. جزئیات این طرح هنوز در مرحله آزمایش و تکمیل است. اما پیش از اعلام نهاییِ چند و چونِ آن در کشور، لازم است طرحهای قبلی را مورد بررسی قرار دهیم و سرنوشت آنان را به یاد بیاوریم.
چند دهه پیش، لایه ازون در صدر اخبار جهان قرار گرفت. در میانۀ دهه ۸۰ میلادی دانشمندان دریافتند سرعت از بین رفتنِ مولکولهای ازون در لایۀ دوم جو زمین به قدری شدید است که ممکن است چیزی تا پایان حیات در کرۀ خاکی نمانده باشد. بحران لایه ازون آنچنان در مرکز توجه قرار گرفته بود که بحث «سوراخ لایه ازون» به گفتگوی روزمره نیز راه پیدا کرد. اما امروز اثری از آن در اخبار نیست. ماجرا از چه قرار است؟!
داستان لایه ازون نمونهای درسآموز و امیدبخش از مواجهه با یک بحرانِ کلانِ زیستمحیطی است چرا که برخلاف بسیاری از مسائلِ در همپیچیده و لاینحلِ امروز، جامعه بشری موفق شد آن را «حل» کند.
مواجهه با مسئله لایه ازون در دهه ۸۰ میلادی حاوی چه درسهایی برای امروز است؟
در سی سال گذشته قوانین و برنامههای جامع زیادی برای مهار آلودگی در تهران و سایر نقاط کشور تصویب و اجرا شده اما در نهایت با موفقیتی همراه نبوده است. به همین دلیل افکار عمومی در سالهای اخیر تعارف را برنامههای جامعِ راهبردی و تلاشهای بیوقفۀ شبانهروزی کنار گذاشته و به یک پرسش اولیه بازگشته است: «علت اصلی آلودگی هوای تهران چیست؟!»
این گزارش با گردآوری مجموعۀ متنوعی از اطلاعات و بررسی آنها در چهار بخش به پرسشهای مرتبط با امروز افغانستان پاسخ دهد: مرور وقایع تاریخی افغانستان برای پی بردن به برخی ویژگیهای تکرارشونده و پایدار آن؛ بررسی شاخصهای کلان توسعه و نوسازی؛ روایت حضوری نظامی آمریکا در خاک افغانستان و تحلیل دادههای دو دهه جنگ؛ نتیجهگیری و ترسیم چشمانداز پیشِ رو.
بررسی دادههای سازمان ثبت احوال نشان میدهد نسبت مرگ و میر گروههای سنی بالای ۷۰ سال در هفته دهم و یازدهم پس از شروع تاریخ واکسیناسیون آنان نسبت به مقدار مورد انتظار کاهش معنادار و قابل ملاحظه داشته است. مجموعه مشاهدات انجام شده مانند تغییر توزیع سنی اسناد فوت سازمان ثبت احوال قبل از همهگیری، همزان با موجهای همهگیری و بعد از شروع سراسری دریافت واکسن نشان میدهد واکسیناسیون ایران در مقیاس کلان کاملا موثر بوده و منجر به کاهش مرگ و میر بیماران شده است.
مقایسه توزیع سنی مرگ و میر در آمار فوت ثبت احوال در موجهای مختلفِ کرونا نشان میدهد رابطهای مشخص و معنادار بین تغییرات توزیع سِنّی اسناد فوت و شدت همهگیری کرونا در کشور وجود دارد. توزیع سِنّی مرگ با بالا و پایین شدن موجهای کرونا با توجه به ریسک جانی متفاوت در هر گروه سِنّی به صورت قاعدهمند تحت تاثیر قرار میگیرد. این رابطه از نظر آماری معنادار است و قدرت پیشبینی سهم مرگ و میر گروههای سنی مختلف در صورت عدم واکسیناسیون را به ما میدهد.
از نیمه مرداد ماه، ذخیره نیروگاههای کشور دوباره صفر شده و محدودیت توزیع یا همان خاموشی، در نقاط مختلف کشور اعمال میشود. بررسی آمار امسال و سالهای قبلی نشان میدهد تولید برق کشور به زحمت توان تامین بیش از ۵۷ هزار مگاوات دارد و در مقادیر بیشتر از آن قطعی برق ناگزیر میشود.
محاسبه اختلاف مصرف در روزهای تعطیل و روزهای کاری در سال جاری نشان میدهد در حال حاضر تعطیلیِ ادارات میتواند تا ۷.۵ هزار مگاوات مصرف برق کشور را کم کند و مصرف فعلی را به ۵۷.۵ هزار مگاوات که خطر خاموشی در آن کمتر است برساند. سخنگوی صنعت برق در همین راستا به دستگاههای اجرایی، ادارات و بانکها تاکید کرد خاموش نگهداشتنِ وسایل برقی، سرمایشی و غیرضروری در این چند روز را فراموش نکنند!
بررسی آمار کشورها نشانی از مصونیت واکسن در برابر ابتلا نشان نمیدهد اما در صورت بیماری، مصونیت در وضعیت وخیم و منجر به فوت کاملا در آمار کشورهایی که دست کم ۴۰ دوز واکسن در هر ۱۰۰ نفر تزریق کردهاند کاملا معنادار و مشهود است. نرخ مرگ و میر در آمار رسمی کشورها با افزایش واکسیناسیون به صورت بسیار چشمگیر (تقریباً با آهنگ توانی) کاهش مییابد.
اگر وضعیت صعودی بیماری، با عادیانگاشتن همهگیری و عدم وضع محدودیتهای اجتماعی و دست به دست شدن ویروس در اجتماعات همراه شود، بار بیماری از ظرفیتهای نظام درمان فراتر میرود و فاجعه وارد مرحلهای بیسابقه خواهد شد که آنچه تا کنون اتفاق افتاده در برابر آن ناچیز خواهد بود
