آمار زاد و ولد در ایران از سال ۱۴۰۳ به بعد به کمتر از ۱ میلیون تولد در سال کاهش یافته و به تعدادی بی‌سابقه از دهه ۴۰ شمسی تاکنون رسیده است. این در حالی‌ست که جمعیت ایران از ۲۵ میلیون نفر در میانه دهه ۴۰ به بیش از ۹۰ میلیون نفر در سال ۱۴۰۳ رسیده است.
آمار تولد فرزند در ایران در نیمه دوم دهه ۴۰ و دهه ۵۰ صعودی است، اما در نخستین سال پس از انقلاب جهشی بی‌سابقه را تجربه می‌کند و به بیش از ۲ میلیون تولد در انتهای دهه ۵۰ و نیمه نخست دهه ۶۰ می‌رسد.
پس از آن، آمار تولد کاهش می‌یابد تا در نیمه دهه ۷۰ به حدود ۱ میلیون ۱۰۰ هزار نفر می‌رسد و از انتهای دهه ۷۰ تا میانه دهه ۹۰ دوباره روندی صعودی در پیش می‌گیرد و به بیش از ۱ میلیون ۵۰۰ هزار نفر در سال ۱۳۹۴ و پس از آن دوباره روندی نزولی در پیش می‌گیرد تا اینکه در سال ۱۴۰۳ برای نخستین بار در شصت سال گذشته به به کمتر از ۱ میلیون تولد در سال می‌رسد.
کشورهای جهان روندهای متفاوتی را در آمار زاد و ولد خود تجربه می‌کنند. به عنوان نمونه آمار زاد و ولد زاد و ولد اروپا در هفتاد سال گذشته نصف شده و از ۱۲ میلیون نوزاد در سال به ۶ میلیون رسیده، در حالیکه آمار ولادت در همین بازه زمانی در آفریقا از ۱۰ میلیون نوزاد در سال به بیش از ۴۵ میلیون نفر در سال افزایش یافته و ۴.۵ برابر شده، آمریکای جنوبی در ۴۰ سال گذشته روندی نزولی و آمریکای شمالی کم‌و‌بیش روندی با ثبات حول ۸ میلوین تولد در سال را تجربه می‌کند.
در آسیا رفتار کشورها متنوع‌تر است. به عنوان نمونه، در عراق، عمان، قطر، عربستان، بحرین، یمن، امارات، افغانستان، پاکستان، ازبکستان، ترکمنستان، تاجیکستان آمار زاد و ولد در اکثر زمان‌ها صعودی بوده، در حالیکه که در ایران، ترکیه، ارمنستان، تایلند، کره جنوبی، ژاپن مشخصا در یک دهه گذشته روندی نزولی مشاهده می‌شود.
تغییرات زاد و ولد در جمعیت فلسطین و اسرائیل نیز در دهه‌های اخیر اکیدا صعودی است.
به نظر شما تفاوت اساسی در روندهای عمده آمار زاد و ولد بین این کشورها را چگونه می‌توان توضیح داد؟
