وحید میره‌بیگی

اعتراضات دی ۱۴۰۴ تنها ۶ ماه پس از جنگ ۱۲ روزه آغاز شد و به خشونتی هولناک و بی‌سابقه در تاریخ معاصر ایران انجامید. در جنگ ۱۲ روزه نیز مردم از تجاوز خارجی استقبال نکردند و نوعی همبستگی بین بخش‌هایی از جامعه به وجود آمد. اما تنها ۶ ماه کافی بود تا ایران به جای کشوری که در حال تلاش برای مقابله چندلایه با دشمن خارجی، به کشوری دستخوش گسست‌های اجتماعی، شورش و اعتراضات داخلی بدل شود.
فارغ از عقبه شکاف‌های سیاسی، کشورها در چنین شرایطی چه می‌کنند تا درگیر بحران‌های داخلی نشوند؟ آیا می‌توان به همبستگی به‌وجود آمده در جنگ اخیر دل خوش داشت و در آینده نیز روی آن حساب کرد؟ کشورهایی که در وضعیت جنگی قرار می‌گیرند چگونه انسجام اجتماعی خود را حفظ می‌کنند؟ تجربه جهانی در این مورد چه می‌گوید؟ از دل آشوب جنگ معمولا چه نظم‌های تازه‌ای برخاسته‌ است؟